stycznia 28, 2021

Grawitacyjne ruchy masowe

Krótkie zestawienie najważniejszych form powstających w wyniku grawitacyjnych ruchów masowych. Głównym czynnikiem rzeźbotwórczym jest oczywiście grawitacja, jednak w pierwszej kolumnie dodałem jaki materiał przemieszczając się w dół prowadzi do powstania określonych form terenu.


Grawitacyjne ruchy masowe

czynnik rzeźbotwórczy

proces

forma terenu

lawiny, rumosz skalny

erozja

żleb

grawitacja, zwietrzelina

erozja

nisza osuwiskowa

lawiny, rumosz skalny

akumulacja

stożek usypiskowy (piarg)

grawitacja, zwietrzelina

akumulacja

jęzor osuwiskowy

grawitacja, nasączenie wodą wierzchniej warstwy

akumulacja

język soliflukcyjny

wody deszczowe i roztopowe

erozja

debrze

wody deszczowe i roztopowe

erozja

wąwozy


Jęzor osuwiskowy – nagromadzenie materiału u podnóża niszy osuwiskowej. Materiał, który osunął się w dół z miejsca, w którym znajduje się Nisza osuwiskowa, natrafiając na wypłaszczenie terenu u podnóża zbocza ulega nagromadzeniu. 

Nisza osuwiskowa - zagłębienie na stoku oddzielone od nienaruszonej części stoku wyraźną krawędzią. Powstaje w wyniku zachwiania równowagi na zboczu. 

Osuwisko / Hans Braxmeier z Pixabay

Stożek usypiskowy (piarg) – nagromadzenie się rumosz skalnego u podnóża zbocza (wylotu żlebu). Najdrobniejszy materiał znajduje się na górze stożka a grubszy na dole. Piargi tworzą się z rumosz skalnego, który przemieszcza się w dół i na zboczu tworzy żleb. 

Stożki usypiskowe u podnóża zbocza / Artie_Navarre z Pixabay

Wąwóz – głębokie rozcięcie o wąskim dnie i stromych zboczach. Powstaje w wyniku wypłukiwania podłoża przez wody roztopowe i opadowe. Charakterystyczne dla obszarów lessowych. 

Wąwóz Korzeniowy Dół w Kazimierzu Dolnym / Fot. Michał Barański

Żleb - wąska rynna w stromych ścianach. Powstaje w miejscach o zmniejszonej odporności, w których przemieszcza się w dół rumosz skalny (zwietrzałe części skał) 


GeoEdukacja to gry, podcasty, kanał youtube i ta strona interentowa.

Wspieraj działalność GeoEdukacji w serwisie Patronite.

Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza